پنج‌سین صنعتی

خاستگاه 5S را مى‌توان در اصل كشور ژاپن دانست پس از جنگ جهانى دوم ژاپنى‌ها به این نتیجه رسیدند كه باید جهان و پدیده‌هاى مدیریتى و صنعتى را براى جبران خسارت‌هاى ناشى از جنگ شناخته و به‌كار گیرند.

پس از بازدید برخى از دانشمندان ژاپنى از صنایع تولیدى در كشورهاى آمریكایى و اروپایى آنها با پدیده‌اى با نام خانه‌دارى صنعتى آشنا شدند. این پدیده كه معیارهایى همچون نظافت، بهداشت، نظم و ترتیب، جلوگیرى از حوادث ناگوار، جلوگیرى از انباشت ضایعات در محیط و... بود بیشتر در كارخانه‌هایى كه خطرزا بودند و رعایت نكردن این مسائل موجب خسارات مالى و جانى فراوانى مى‌شد رعایت مى‌گردید.

ژاپنى‌ها با مشاهده این معیارها و پدیده خانه‌دارى صنعتى به نقش مهم آن در حفظ ایمنى و بهداشت محصول پى برده و تصمیم به پیاده سازى آن در صنایع تولیدى و كارگاهى خود گرفتند اما با توجه به جهانى بودن این قوانین سعى در بومى سازى آن نمودند و به اصل 5S دست یافتند و با توجه به این كه این 5 اصل در زبان ژاپنى با حرف S شروع مى‌شود آن را «گواس» و یا اصطلاحاً ?S نامیدند.

- نظام5S

نظام ?S را مى توان به طور خلاصه به صورت زیر بیان كرد:

1- Seiri= سازماندهى

2- Seiton = مرتب سازى

3- Seiso = تمیز و پاكیزه نگاه داشتن

4- Seiketsu= استاندارد سازی

5- Shitsuke= فرهنگ سازى

- سازماندهى

سازماندهى به معناى نظم دادن به همه اجزاى سازمان در جهت دستیابى به اهداف از پیش تعیین شده تعریف مى‌شود. به عنوان نمونه‌اى از سازماندهى مى‌توان به جداسازى و دور ریختن اقلام غیرلازم در محیط اشاره كرد.

ما معمولاً در محیط كار و خانه چیزهاى غیرقابل استفاده فراوانى را نگهدارى مى‌كنیم كه ممكن است براى روز مبادا به كار بیاید اما هیچ‌گاه به این موضوع اندیشیده‌اید كه این روز مبادا كى قرار است بیاید به علاوه آیا پس از فرارسیدن روز مبادا با توجه به نابسامانى محیط كار و خانه مى‌توان آن وسیله موردنظر را یافت؟

پس به اطراف خود نگاه كنید و براى اجراى نخستین S اقلام غیرقابل استفاده و آنهایى كه هیچ مصرفى ندارند مانند یادداشت‌هاى قدیمى ، لوازم التحریر مستعمل، ابزارهاى شكسته، قطعات به درد نخور و... را دور بریزید. به علاوه اگر در محیط كار و منزل شما لوازمى وجود دارد كه مورد استفاده شما واقع نمى‌شود اما ممكن است كه دوستان و همكارانتان و یا آشنایان شما به آن احتیاج داشته باشند بى‌درنگ این پیشنهاد را به آنها بدهید كه حاضرید این لوازم را در اختیار آنها قرار دهید. بدین‌ترتیب شما نخستین گام را برداشته و آماده اجراى گام‌هاى بعدى هستید.

- مرتب سازى

نظم و ترتیب به معناى قرار دادن اشیا در مكان‌هاى مناسب و مرتب است به‌نحوى كه از آنها بتوان به بهترین وجه استفاده كرد. مرتب سازى راهى است براى یافتن اشیا بدون جست وجوهاى غیرضرورى. براى نیل به این هدف باید اشیا را با توجه به میزان كاربردشان دسته‌بندى كرد كه این دسته‌بندى به قرار زیر است:

1- اشیایى را كه اكنون استفاده نمى‌كنیم ولى بعداً مورد استفاده قرار مى‌گیرند را در جایى مشخص اما دور از دسترس قرار دهیم.

2- اشیایى كه گهگاه مورد استفاده واقع مى‌شوند را در جایى مشخص و عنوان‌دار قرار دهیم.

3- اشیایى را كه مرتباً مورد استفاده قرار مى‌دهیم را در نزدیك‌ترین قسمت محل كارمان قرار دهیم و یا با خود حمل كنیم.

- پاكیزه سازى

در نظام 5S پاكیزه سازى به معناى دور ریختن زواید و نیز پاكیزه نگاه داشتن اشیا از آلودگى‌ها و مواد خارجى است. بسیارى از لوازم و تجهیزات باید پاكیزه و عارى از هر گونه آلودگى باشند.

بر خلاف تفكر برخى از افراد كه نظافت را تنها وظیفه نظافت چى سازمان دانسته و از ریخت و پاش هیچ ابایى ندارند و همواره منتظر حضور نظافت چى براى انجام این امور هستند و حتى برخى از كارگران كه تمیز كردن را كار مبتدیان و بى تجربه‌ها دانسته و از آن سر باز مى‌زنند باید عنوان كرد كه معمولاً متخصصین، نظافت ابزار كار خود را خود انجام مى‌دهند و هیچ‌گاه این وظیفه را به شخص دیگرى واگذار نمى‌كنند.

- استانداردسازى

این گام از5S عبارت است از كنترل و اصلاح دائمى، سازماندهى، نظم و ترتیب و پاكیزگى، تأكید اصلى در استانداردسازى متوجه مدیریت سازمان است تا با تهیه استانداردهاى مقرراتى محیط كار را كنترل كند و به حالت استاندارد در آورد. از این گام به بعد مرحله خانه دارى، خانه‌دارى صنعتى است تا به نحوى همه نتایج خوب استانداردسازى را حفظ كنیم.

- انضباط یا فرهنگ سازی

این گام از 5S عبارت است از آموزش عادات و توانایى‌هایى براى انجام وظایف خاص. نكته مهم در این اصل ایجاد عادات درست به جاى عادات نادرست است. این بخش از 5S رابطه‌اى پیوسته با آموزش كاركنان دارد تا بتوان عادات خوب را در آنها نهادینه كرد و از عادات بد دور داشت. به علاوه این عادات در اثر تمرین و ممارست به صورت یك كلمه نیكو در نهاد افراد باقى خواهد ماند.

 روش‌هاى اثر 5S

5S از دو طریق متفاوت باعث بهبود كیفیت و ارتقاى بهره‌ورى مى شود.

1- روش مستقیم: این روش كه از اجراى اصول كلى 5S ناشى مى‌شود موجب مى‌شود كه همه‌چیز مرتب، منظم و قانونمند و كارها ایمن‌تر و راحت‌تر شود و در نهایت بهره‌ورى و كیفیت ارتقا یابد.

2- روش غیرمستقیم: مشكلات در محیطى منظم و مرتب به راحتى قابل شناخت و در نتیجه قابل رفع هستند كه در این حالت زمینه اجراى ابزارهاى بهبود مستمر آماده مى‌شود.

 نتایج ?S

از نتایجى كه با استفاده از روش 5S به دست مى آید مى‌توان به پیشگیرى از حوادث ، كاهش وقفه كارى، كنترل عملیات تولید و افزایش بهره‌ورى در محیط كار اشاره كرد. علیرغم این كه سیستم 5S ظاهراً بسیار ساده و قابل فهم است و انجام آن نیز ساده به نظر مى‌آید اما سازمان‌ها براى اجراى آن با مشكلات فراوان روبه‌رو هستند كه این مشكلات اكثراً به دلیل ناآگاهى مدیران و پرسنل اجرایى از اهداف و مأموریت‌هاى 5S به‌صورت كامل است.

فرارسیدن وفات پیامبر اسلام صل الله علیه و اله و سلم وشهادت کریم اهل بیت امام حسن مجتبی (ع)وشهادت ثامن الحجج علی بن موسی الرضا (ع) رو خدمت امام غایب از نظرمهدی فاطمه (عج) و تمامی شیعیان و دوستداران اهل بیت تسلیت می گوییم اللهم عجل لولیک الفرج التماس دعا

            حضرت آيت‌الله خامنه‌اي در اين ديدار كه صبح پنجشنبه انجام شد،‌ با تشريح عوامل سه گانه تضعيف‌كننده اعتماد به نفس ملي تاكيد كردند: دشمن در پي ناكامي‌هاي گسترده خود در مقابل ملت ايران، به دنبال شيوه‌ها و حيله‌هاي جديد است و مردم و به ويژه نخبگان بايد با هوشياري كامل، اين عوامل تضعيف‌كننده را نفي و روند رشد اعتماد به نفس ملي را دنبال كنند.

ايشان، با ابراز خرسندي فراوان از حضور در جمع پرشور و نشاط، با صفا و صميمي جوانان دانشجو، انقلاب اسلامي، پيروزي در دفاع مقدس، تاثير شخصيت ممتاز امام خميني (ره) و موفقيت در عرصه‌هاي مختلف از جمله انرژي هسته‌اي را از عوامل دستيابي ملت ايران به حد قابل قبولي از اعتماد به نفس برشمردند و خاطرنشان كردند: ملت ايران در نيمه راه دستيابي به اهداف و آرمانهاي خود و در مسابقه پيشرفت منطقه‌اي و جهاني قرار دارد و بايد در پايان مدت اجراي سند چشم‌انداز بيست ساله درابعاد مختلف، حرف اول را در منطقه بزندكه رسيدن به اين هدف نيازمند تقويت اعتمادبه نفس ملي و شتاب بخشيدن به روند پيشرفت كشور است.

رهبر انقلاب اسلامي در تشريح علت دشمني سيطره جويان جهاني با ملت ايران خاطرنشان كردند: دولت آمريكا يعني شيطان مجسم و ديگر سلطه طلبان، در راه تحقق اهداف خود، با مانعي جدي به نام بيداري وايستادگي ملت ايران روبرو شده‌اند و همين مسئله علت اصلي چالش غرب با جمهوري اسلامي ايران است چرا كه آنان نظام اسلامي را علت اصلي شكستهاي خاورميانه‌اي خود و عامل برملا شدن ماهيت حقيقي شعارهاي دروغين غرب درباره حمايت از دمكراسي و مبارزه با تروريسم مي‌دانند.

ايشان ناكامي آمريكا در جلوگيري از پيشرفت هسته‌اي ايران را يادآور شدند و افزودند: آمريكاييها كه يك روز حاضر نبودند حتي پنج سانتريفيوژ را در ايران بپذيرند تا همين چند ماه پيش تاكيد مي‌كردند كه ايران بايد از همه فعاليتهاي هسته‌اي خود دست بردارد اما با ايستادگي ملت، اكنون كار به جايي رسيده است كه به ناچار مي‌گويند ايران در همين حد توقف كند و جلوتر نرود.

حضرت آيت‌الله خامنه‌اي تلاش دشمنان در پيدا كردن راههاي جديد براي ضربه زدن به ملت ايران را پيامد طبيعي شكست‌هاي آنان خواندند وافزودند: امروز اعتماد به نفس ملي‌از هميشه ضروري‌تر است وملت و به ويژه دانشجويان، نخبگان و مسئولان بايد راههاي جديد بيگانگان براي تضعيف ايران اسلامي را شناسايي و پيش بيني كنند تا بتوانند حيله‌هاي جديد آنان را خنثي سازند.

رهبر معظم انقلاب اسلامي در تبيين آثار مثبت اعتماد به‌نفس ملي خاطرنشان كردند: اگر اين عامل اساسي در ملتي وجود نداشته باشد آن ملت هميشه عقب مي‌ماند و چشم به راه كمك ديگران است اما برخورداري‌از اعتمادبه نفس عمومي، انديشه تامين نيازهاي ملت را دراذهان نخبگان مطرح مي‌سازد، باعث بكارگيري و شكوفايي استعدادها مي‌شود و موفقيتهايي به دنبال مي‌آورد كه هريك زمينه ساز موفقيت‌هاي خوشه‌اي ديگر مي‌شود و ملت ايران اين واقعيت را در دفاع مقدس و عرصه‌هاي مختلف تجربه كرده است.

ايشان ايجاد ياس و نااميدي، منحرف كردن استعدادهاوتهديد به‌حمله نظامي را سه عامل و سه رخنه اصلي دشمن براي تضعيف اعتماد به نفس مردم ايران خواندند و با تاكيد بر ضرورت هوشياري ملت و به خصوص انديشمندان در مقابل اين عوامل افزودند: بيگانگان تلاش مي‌كنند با ايجاد ياس، انكار پيشرفتها، به رخ كشيدن فاصله ملت ايران با ملتهاي پيشرفته‌وتيره‌نشان دادن افق آينده، در ميان مردم و بخصوص جوانان، نااميدي و انفعال ايجاد كنند اما ملت با شناخت واقعيت ها، درك تواناييهاي جوانان خود و تكيه بر تجربيات موفق سه دهه اخير در روند تامين نيازهاي ملي، با شتاب بيشتري به حركت به سمت قله هاي رشد و پيشرفت ادامه خواهد داد.

حضرت آيت‌الله خامنه‌اي با انتقاد از همنوايي عده‌اي در داخل با امواج ياس برانگيز تبليغات بيگانه افزودند: عده‌اي در بحث انرژي هسته‌اي ادعا مي‌كردند كه ساخت و راه‌اندازي سانتريفيوژ درايران، واقعيت ندارداما هنگامي كه اين توانايي دانشمندان ملت براي همه ثابت شد، مدعي شدند كه تلاش براي استفاده از انرژي هسته‌اي كاري پرهزينه و بدون سود است كه اين نيز يك ادعاي دروغين ديگر است.

ايشان در همين زمينه خاطرنشان كردند: ملت ايران در طول ? ???سال ، بايد حداقل ? ???هزار مگاوات برق هسته‌اي داشته باشد وگرنه بايد از روند پيشرفت دست بردارد بنابراين شايد امروز نيز كه نظام براي استفاده‌از انرژي هسته‌اي همت كرده است، دير شده باشد.

رهبر انقلاب اسلامي با اشاره به ادعاي ناتواني جوانان‌و دانشمندان ايراني در ساخت نيروگاه هسته‌اي افزودند: ريشه اينگونه حرفها تاثير پذيري از تبليغات مخالفان پيشرفت ايران است اما ملتي كه به اتكا جوانان خود مراكز عظيم غني‌سازي را ساخته است حتما نيروگاه هسته‌اي را نيز با دستان و فكرهاي پرتوان خود خواهد ساخت و در اين راه درنگ را جايز نمي‌داند.

ايشان با اشاره به سخنان رئيس جمهور آمريكا مبني بر اينكه روسها سوخت نيروگاه ايران را تامين مي‌كنند بنابراين ايرانيها بايد از غني‌سازي دست بردارند افزودند:اين حرف مضحك مانند آن است كه به كشوري كه سرشاراز ذخاير نفتي است بگويند بايد نيازهاي نفتي خود را از خارج تامين كند.

حضرت آيت الله خامنه‌اي اين سوال را مطرح كردند كه اگر روزي تامين كنندگان فعلي سوخت نيروگاه هسته‌اي ، به هر دليلي اين فرآورده را از ايران دريغ كنند و يا براي آن شرط و شروط سنگين بگذارند آيا ملت مجبور به تسليم در برابر آنها نخواهد بود؟
رهبر انقلاب اسلامي با اشاره به شادماني و خرسندي عميق ملت ايران از پيشرفتهاي عظيم هسته‌اي افزودند: اين پيشرفتها مايه تقويت اعتماد به نفس ملي است اما بعضي افراد، نظام و دولت را براي همين پيشرفتها به چالش مي‌كشند و خواسته يا ناخواسته براي تضعيف اعتماد به نفس ملي تلاش مي‌كنند كه ملت بايد مراقب اينگونه رخنه‌ها باشد.

حضرت آيت‌الله خامنه‌اي بااشاره به فرايند عقب نشيني در برابر خواستهاي هسته‌اي دشمن درچند سال قبل افزودند:البته اين فرايند به‌ملت ايران و افكار عمومي جهان نشان داد كه وعده‌هاي غرب توخالي است چرا كه تعليق موقت و داوطلبانه ايران، با سوء‌استفاده دشمنان درحال تبديل شدن به حذف فعاليتهاي هسته‌اي دركشور بود كه بنده همان موقع تاكيد كردم اگر روند مطالبه پي درپي طرفهاي هسته‌اي ادامه يابد وارد ميدان مي‌شوم كه اين كار انجام و روند توقف فعاليتهاي هسته‌اي به روند پيشرفت هسته‌اي تبديل شد.

رهبر انقلاب اسلامي در ادامه بحث در زمينه رخنه‌هاي بيگانگان براي تضعيف اعتماد به نفس ملي، به مسئله رابطه با آمريكا اشاره كردند و افزودند: قطع رابطه با آمريكا از سياستهاي اساسي ماست البته ما هيچگاه نگفته‌ايم اين رابطه تا ابد قطع خواهد بود بلكه شرايط دولت آمريكا به‌گونه‌اي‌است كه ايجاد اين رابطه اكنون به ضرر ملت است و طبعا آن را دنبال نمي‌كنيم.

ايشان در تبيين پيامدهاي منفي ايجاد رابطه با آمريكا خاطرنشان كردند:
اولا اين رابطه خطر آمريكا را كاهش نمي‌دهد چرا كه آمريكا در حالي به عراق حمله كرد كه با آن كشور رابطه سياسي داشت ثانيا ايجاد رابطه، امكان نفوذ آمريكايي‌ها وزمينه رفت و آمد ماموران اطلاعاتي و جاسوسي آنها در ايران را فراهم مي‌سازد به همين علت برخلاف ادعاي برخي افراد پرگو، رابطه با آمريكا درحال حاضربراي ملت ايران نفعي نداردو مطمئنا آن روزي كه رابطه با آمريكا براي ملت مفيد باشد بنده اولين كسي خواهم بود كه آن را تاييد مي‌كنم.

رهبر انقلاب اسلامي افزودند: برخي ما را به تحريك دشمني آمريكا متهم مي‌كنند اما خصومت اين كشور با ملت ايران، دشمني با اصول ملت ايران است و از اول انقلاب وجود داشته است.

حضرت آيت الله خامنه‌اي اشكال تراشي‌هاي غيرمنطقي و ايراد گرفتن‌هاي پي در پي از تصميمات و عملكرد دستگاه اداره كشور به ويژه دولت را موجب تضعيف نشاط و اميد ملت خواندند و خاطرنشان كردند: دولت فعلي برخي خصوصيات منحصربه فرد دارداما مانند هر دولت ديگر خطاها و كاستي‌هايي دارد كه بايد دلسوزانه آنها را تذكر داد اما بهانه‌گيري مدام صحيح نيست.

ايشان با اشاره به پركاري فراوان دولت، از سفرهاي استاني آقاي رئيس جمهور و هيات وزيران عميقا ابراز خرسندي كردند و افزودند: مطبوعات، رسانه‌ها و كساني كه امكان سخن گفتن با مردم را دارند از هر كاري ايراد نگيرند و مردم را نااميد نكنند، اين كار به مصلحت كشور نيست.

رهبر انقلاب اسلامي هوچي گري را يكي از روشهاي مطبوعات و رسانه‌هاي غربي خواندند و با اشاره به تبليغات اين رسانه‌ها درباره نقض حقوق بشردر ايران افزودند: كساني كه زندان گوانتاناموي وشكنجه گاه ابوغريب آنان، عرق شرم را بر پيشاني هر انسان باشرفي مي‌نشاند، ايران و هر دولت مخالفشان را به نقض حقوق بشر متهم مي‌كنند.

حضرت آيت الله خامنه‌اي تبليغات درباره فقدان دموكراسي در ايران را از ديگر فشارهاي تبليغاتي - سياسي غرب براي تضعيف اعتماد به نفس ملت ايران دانستند و افزودند: ملت ايران تقريبا هر سال با شور و نشاط فراوان در يك انتخابات شركت كرده و در ميان رقابتهاي جناحهاي مختلف افراد مورد نظر خود را برگزيده است و مگر در كشورهاي ديگر دموكراسي معنا ومفهومي جزاين دارد.

رهبر انقلاب اسلامي تبليغات منفي درباره مسئله زن را از ديگر اهرمهاي فشار سياسي غرب به ملت ايران خواندند و با اشاره به تضييع آشكار حقوق زنان و پايمال شدن كرامت و شرافت آنان در ليبرال دموكراسي غرب افزودند:
دولتهاي غربي با وجود فجايعي كه در حق زنان انجام مي‌دهند ملت شريف ايران را به تضييع حقوق زنان متهم مي‌كنند امااين هوچي گريها در داخل تاثيري نخواهد داشت.

حضرت آيت الله خامنه‌اي ، حجاب را تكريم زن دانستند و با اشاره به سوابق استفاده زنان اعيان و اشراف اروپايي از نوعي حجاب تا دو سه قرن قبل افزودند: در ايران باستان نيز زنان طبقات اعيان و اشراف با حجاب بودند كه اسلام اين تبعيض را كنار گذاشت و براي تكريم زنان حجاب را به همه آنان تعميم داد و اكنون غرب بايد پاسخگوي اقداماتي باشد كه كرامت حقوق زنان را پايمال مي‌كند.

ايشان در ادامه بحث عوامل تضعيف اعتماد به نفس ملي، به احتمال حمله آمريكا اشاره كردند و افزودند: البته‌امروز احتمال اين مسئله كمتر از گذشته است اما ملت ايران پس از پيروزي انقلاب و به ويژه پس از پايان دفاع مقدس همواره در معرض تهديد نظامي دشمن قرار داشته است و به هر حال عاملي كه مي‌تواند احتمال حمله وخطر دشمن را كاهش دهد نمايش قدرت و اعتماد به نفس ملت ايران است.

حضرت آيت الله خامنه‌اي تاكيد كردند: با وجود كاهش احتمال حمله دشمن ملت و مسئولان بايد هميشه هوشيار باشند كه به ياري حق هوشيار هستند.